Barbara-vandevoorzitter

Afschrikking 2.0

Dames en heren,

De Vereniging Officieren Artillerie werd opgericht op 12 november 1948 en bestaat daarmee nu precies 75 jaar. Een respectabele leeftijd en een jubileum om bij stil te staan. Bij een dergelijke mijlpaal is het interessant om terug te kijken naar onze rijke historie en ook goed om vooruit te kijken naar wat er op ons pad komt.

De VOA werd opgericht op initiatief van brigade-generaal b.d. F.G. Durst-Britt, die ook aantrad als eerste voorzitter en deze functie maar liefst 22 jaar vervulde. Met aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid zal hij de langstzittende voorzitter blijven.

De allersterksten onder ons waren er toen al bij. Wanneer we ons een beeld vormen van die tijd – eind 1948 – dan is de Tweede Wereldoorlog nog maar net achter de rug en het conflict over Voormalig Nederlands Indië is in volle gang. Het was een enorm turbulente tijd. Niet alleen op het wereldtoneel, waar de voormalige geallieerde partners in de oorlog tegen nazi-Duitsland tegenover elkaar stonden op de virtuele slagvelden van de Koude Oorlog. De Nederlandse krijgsmacht werd hervormd. De artillerie nam belangrijk af in omvang en vele artillerie officieren werden ondergebracht bij andere wapens en dienstvakken.

Het doel van de oprichters van de VOA was om alle artillerieofficieren, oud en jong, beroeps en reserve, actief dienend en eervol ontslagen, een gezamenlijk platform te bieden om de zoekgeraakte saamhorigheid weer te vinden en oude tradities in ere te herstellen. De oprichting van de VOA was een schot in de roos en voldeed blijkbaar aan een breed aanwezig verlangen. Honderden en nog eens honderden artillerieofficieren meldden zich direct aan als lid van de jonge vereniging.

De periode van de koude oorlog was – ondanks de enorme tegenstellingen tussen de machtsblokken – een periode van relatieve stabiliteit; zeker als je het afzet tegen de toestand in de wereld waarin we ons nu bevinden. De artillerie werd weer groot. De VOA kende grote regionale afdelingen, waar veel aandacht was voor het lief en leed van de leden en de jaardag Artillerie was een evenement waarvoor de officiersmess op het ASK uitgebreid werd met tenten en dan nog te klein was om iedereen op een comfortabele manier te kunnen ontvangen. Een artillerie officier die het wapen verliet werd nog een keer uitgenodigd om afscheid te nemen en kon daarna niet meer deelnemen.

Deze situatie bleef in stand tot de val van de muur en het einde van de Koude Oorlog. De Wereld zag er ineens heel anders uit. De dienstplicht werd opgeschort en de krijgsmacht ingrijpend gereorganiseerd en gereduceerd. Vanaf begin negentiger jaren tot begin 2022 werden uitzendingen – missies in het kader van de tweede hoofd taak – ons belangrijkste werk. Menig artillerist is in zijn of haar hoofdtaak en vaker nog in een neventaak ingezet in talloze inzetgebieden over de hele wereld.

Steeds meer werd de krijgsmacht ook daarop ingericht en de artillerie werd zeer fors gereduceerd.

Dat had natuurlijk ook grote gevolgen voor onze vereniging. De aanwas werd steeds kleiner, het ledenbestand gemiddeld steeds ouder. In al die jaren is er steeds veel aan gedaan om alle artilleristen – vooral ook de actief dienende officieren – te bereiken en een platform te bieden waar ze zich thuis voelen en waar ze iets aan hebben. De doelstellingen van de vereniging blijven daarbij onverminderd onze belangrijkste richtlijn: het versterken van de onderlinge kameraadschap, het ontwikkelen van vakkennis en het behoud van zinvolle tradities.

We zijn nu in aantal kleiner dan tijdens het hoogtepunt van de koude oorlog. Dat geeft ons wel de kans om aandacht te besteden aan al onze geledingen. Daarbij onderhouden we meer dan voorheen ook de banden met voormalig artillerieofficieren die zijn overgestapt naar een ander wapen of dienstvak.

Op 24 februari 2022 sloeg onze focus in een klap helemaal om. De inval van Rusland in de Oekraïne drukte ons niet zachtzinnig met de neus op de feiten dat wij onze eerste hoofdtaak – het beschermen van ons eigen grondgebied en dat van onze bondgenoten – schromelijk verwaarloosd hadden. Het is plotseling iedereen volstrekt helder dat onze vrijheid niet gratis is en dat wij niet alleen kunnen leunen op onze partners om ons in tijd van nood uit de brand te helpen. Daar moeten wij zelf stevig aan bijdragen. Extra geld voor defensie is pas het begin. De komende jaren moet de organisatie opnieuw vormgegeven worden en moeten nieuwe operationele concepten worden uitgewerkt. Verwerven van materieel en voorraden kost tijd, maar het allerbelangrijkste is de uitdaging om voldoende mensen te werven, hen op te leiden, te trainen en te zorgen dat zij – als afschrikking faalt – in staat zijn om elk conflict te voeren en te winnen. In ons vak worden geen medailles uitgereikt voor de tweede plaats.

De VOA wil graag een bijdrage leveren aan deze ontwikkelingen en zal ook in de toekomst een vereniging zijn waarbij alle artillerieofficieren een thuisbasis kunnen vinden; waar leden – actief en post actief – kennis kunnen delen en meedenken met de ontwikkeling van de krijgsmacht in het algemeen en de artillerie in het bijzonder. De VOA blijft ook een plaats om terug te kijken op wat we meegemaakt hebben. Of je nu lang of kort gediend hebt bij de artillerie. Het is fijn om op zijn tijd met kameraden uit het heden of uit een ver verleden sterke verhalen te vertellen en herinneringen op te halen.

Terugkijkend op de afgelopen 75 jaar heb ik heel veel respect en spreek mijn dank uit voor de enorme inzet van alle artilleristen in de afgelopen jaren. Vooruitkijkend wens ik de VOA en alle leden een zonnige toekomst op weg naar een volgende mijlpaal in ons bestaan.

Andere artikelen

Login ledengedeelte VOAWEB