Ceremonie
Op donderdag 19 juni 2026 vond in de officierscantine op de Knobbel een bijzondere en betekenisvolle ceremonie plaats. In aanwezigheid van de familie Jacobs, de Wapenoudste van de Artillerie BGen Marc van Ockenburg, leden van de Vereniging Officieren Artillerie (VOA) en vertegenwoordigers van de artilleriegemeenschap werd de historische aquarel ‘Stellingname der Nederlandsche Rijdende Artillerie bij Waterloo’ officieel door de familie aangeboden aan de VOA.
Tijdens de bijeenkomst werd stilgestaan bij de betekenis van het kunstwerk, dat een belangrijk moment uit de Nederlandse militaire geschiedenis verbeeldt: de inzet van de Nederlandse Rijdende Artillerie tijdens de Slag bij Waterloo. De aquarel vormt daarmee niet alleen een waardevol kunsthistorisch object, maar ook een tastbare herinnering aan het erfgoed van het Wapen der Artillerie.
Achtergrond aquarel
De aquarel is vervaardigd door de bekende officier-schilder Willem Constantijn Staring (1847-1916), één van de belangrijkste militaire kunstenaars van zijn tijd. Gedurende zijn leven maakte hij duizenden tekeningen en aquarellen van militaire onderwerpen en historische gebeurtenissen.
Nalatenschap Joop Jacobs
De aquarel maakte deel uit van de nalatenschap van Eerste Luitenant der Artillerie (Reserve) b.d. Joop Jacobs, die in 2023 overleed. Het kunstwerk heeft al bijna dertig jaar een bijzondere band met de artillerie. In de aanloop naar het 200-jarig bestaan van de Rijdende Artillerie in 1993 werd de aquarel door Joop Jacobs aangekocht nadat eerdere pogingen tot gezamenlijke financiering niet slaagden. Sindsdien koesterde hij het werk als een belangrijk onderdeel van het artillerie-erfgoed.
Joop Jacobs was jarenlang een betrokken en enthousiast lid van de VOA en voor velen binnen de artilleriegemeenschap een vertrouwd gezicht. Met zijn grote belangstelling voor de geschiedenis van de artillerie, zijn inzet voor de VOA-afdeling Gelderland en zijn actieve bijdrage aan het verenigingsleven wist hij mensen te verbinden en te inspireren. Tijdens menige vergadering pleitte hij voor vernieuwing van het artillerievakblad Sinte Barbara en droeg hij actief bij aan discussies over de toekomst van de artilleriegemeenschap.
Nalatenschap
Al in 2015 gaf Jacobs aan dat hij wilde dat de aquarel na zijn overlijden een blijvende bestemming zou krijgen binnen de artilleriegemeenschap. Het was zijn uitdrukkelijke wens dat het kunstwerk een zichtbare plaats zou krijgen in de Officierscantine op de Knobbel, zodat het zou bijdragen aan het behoud van de rijke geschiedenis en tradities van de Nederlandse artillerie voor toekomstige generaties. Dankzij de inzet van zijn familie is die wens nu werkelijkheid geworden.
Overdracht en dankwoord
Namens de familie Jacobs werd het kunstwerk officieel overgedragen aan de voorzitter van de VOA, luitenant-generaal b.d. Leo Beulen. In zijn dankwoord sprak hij zijn waardering uit voor dit bijzondere gebaar en benadrukte hij het belang van het bewaren van militair erfgoed en historische tradities. Tevens memoreerde hij de betrokkenheid van Joop Jacobs bij de artilleriegemeenschap en diens wens om zijn passie voor de geschiedenis van de artillerie door te geven aan volgende generaties.
Beulen lichtte daarnaast toe dat het beheer van de aquarel zal worden ondergebracht bij de historische collectie Korps Veldartillerie, zodat het werk duurzaam behouden blijft voor de toekomst. Tijdens de ceremonie werd stilgestaan bij zowel de historische waarde van het kunstwerk als de blijvende nalatenschap van Joop Jacobs. Beulen: “Met deze schenking blijft niet alleen een bijzonder kunstwerk behouden, maar ook de herinnering aan een artillerist die zich met hart en ziel inzette voor zijn gemeenschap.” Na de onthulling reikte de voorzitter van de VOA de legpenning van de VOA postuum uit aan de familie. Met als inscriptie “Betrokken en Standvastig”.
Reacties en betekenis
Een bijzonder moment vormde ook de reactie van de familie Jacobs: “Bijzonder dat het kunstwerk op deze plaats en tijd een mooie plek krijgt op deze historische locatie. En fijn dat het deze aandacht krijgt.”
Kolonel Rob ten Horn wees op een opvallend detail van de aquarel: “Het bijzondere aan deze aquarel Stellingname der Nederlandsche Rijdende Artillerie bij Waterloo is dat de onderofficier een belangrijke rol in de slag uitbeeldt. Details op de aquarel tonen juist die rol. Mooi is dat om juist dat hier op terug te zien.”
Afsluiting
De bijeenkomst werd afgesloten met een informeel samenzijn, waarbij aanwezigen de gelegenheid kregen de aquarel van nabij te bekijken en herinneringen aan Joop Jacobs te delen.
Met deze schenking blijft niet alleen een bijzonder kunstwerk behouden voor de artilleriefamilie, maar leeft ook de betrokkenheid en toewijding van Joop Jacobs voort binnen de gemeenschap waarvoor hij zich jarenlang heeft ingezet. Zijn nalatenschap krijgt daarmee een blijvende plaats binnen het erfgoed van het Wapen der Artillerie op een bijzondere historische locatie.
foto's: Kees Leusink
[woorden 760]
[detailfoto aquarel: “ De onderofficier speelt een belangrijke rol in de slag. Details op de aquarel tonen juist die rol. Mooi is dat om juist dat hier op terug te zien”, aldus kolonel Rob ten Horn.
