Damen en Heren,
De zomer loopt ten einde en we zijn al bijna aangeland in de herfst. Ik hoop dat u terug kunt kijken op een mooie zomer. Qua weer hadden we niets te klagen over de zon; wel over een gebrek aan (regen)water. En een graadje minder hier en daar ware waarschijnlijk voor iedereen meer dan welkom geweest. De lopers die meededen aan de Nijmeegse vierdaagse hadden dit jaar helemaal niets te klagen. In een snikhete zomer was net de vierdaagse week aan de koele kant met temperaturen rond de 23 graden. Ik heb daar ook dit jaar weer menig artillerist ontmoet.
Op 19 juni hadden we een bijzondere bijeenkomst in de officierskantine van het ASK. De historische aquarel ‘Stellingname der Nederlandsche Rijdende Artillerie bij Waterloo’ werd officieel door de familie van luitenant kolonel (res b.d.) Joop Jacobs aangeboden aan de VOA. Lkol Aarnout Mijling heeft hier een mooi stuk over geschreven op onze VOAweb site. De aquarel is vervaardigd door Willem Constantijn Staring. Hij ging naar de KMA in 1864 en was niet alleen beroepsofficier, maar ook een zeer begenadigd tekenaar. Hij heeft diverse boeken geïllustreerd en meer dan 10.000 tekeningen gemaakt. Niet alleen het verhaal van de aquarel is interessant. De wijze waarop hij uiteindelijk is aangeboden aan de VOA is zo mogelijk nog boeiender.
Het verhaal begint in 1992. Het Korps Rijdende Artillerie opgericht in 1793 en bestaat 200 jaar in 1993. Tijdens de jaarvergadering 1992 wordt de aquarel te koop aangeboden om als geschenk aan te bieden aan het KRA. De VOA heeft er wel belangstelling voor, maar heeft er dan geen geld voor (over). Daarop koopt Elnt res Joop Jacobs de aquarel voor eigen rekening en biedt aan dat de VOA deze later voor hetzelfde bedrag mag overnemen. Het blijft echter jarenlang stil.
Elnt Joop Jacobs is een actief lid van de afdeling Gelderland van de VOA, waar hij jarenlang de functie van penningmeester vervult. Hij beijvert zich onder andere ook om de inhoud van de Sinte Barbara meer vakinhoudelijk te maken. In 2015 schrijft hij een brief aan de Historische Verzameling Korps Veldartillerie met het aanbod de aquarel over te dragen. De HCKVA heeft daar zeker belangstelling voor, maar dit leidt nog niet tot actie. Joop maakt wel een aantekening voor zijn familie dat wanneer de aquarel ‘opgeruimd’ moet worden, deze naar de Artillerie toe gaat.
Joop overlijdt in 2023 en zijn familie neemt contact op met de VOA. Uiteindelijk leidt dit tot de bijeenkomst en de overdracht op 19 juni. De aquarel krijgt een bijzondere plaats in de officierskantine. Het was ook heel bijzonder om met de kinderen van Joop te spreken over zijn leven en zijn familiegeschiedenis. Daardoor groeit de waardering nog meer voor wat hij betekent heeft voor de artillerie en voor de samenleving. Van oorsprong veearts, zette hij zich in voor het reguleren van onverdoofd slachten. Dat is des te meer bijzonder gezien zijn joodse achtergrond. Zijn vader was koosjere slager en zijn familie is vermoord in Auschwitz. Dit kenmerkt Joop Jacobs; betrokken en standvastig. Ik ben ook dankbaar dat ik postuum de VOA – legpenning aan zijn kinderen mocht uitreiken.
Jammer genoeg kon Luitenant kolonel b.d. Frits Dürst Britt dit niet meer meemaken. Op 12 juni is Frits overleden in de leeftijd van 76 jaar. De laatste tijd ging zijn gezondheid achteruit, maar het bericht van zijn overlijden raakt ons allemaal diep. Het is bijna ondoenlijk om te beschrijven wat Frits allemaal betekend heeft voor de artillerie. In deze Sinte Barbara is een In memoriam opgenomen van de hand van onze ere voorzitter brigade-generaal b.d. Bart Rosengarten waarin hij een bloemlezing geeft van Frits zijn militaire loopbaan. Zijn kinderen gaven tijdens de uitvaartdienst een indrukwekkende kijk op zijn betekenis als mens en familieman. Voor al zijn verdiensten heeft Frits een groot aantal waarderingen ontvangen. Tijdens de uitvaartplechtigheid heeft onze erevoorzitter hem postuum de VOA legpenning uitgereikt met als inscriptie ‘Artillerist in hart en nieren’. Moge dit een steun zijn voor iedereen die hem zeer gaat missen, in het bijzonder zijn familie om de dierbare herinneringen te koesteren.
Kijkend naar de toekomst hoop ik dat u de accu weer heeft kunnen opladen voor een intensieve tweede helft van het jaar. Want dat gaat het ongetwijfeld worden. Steeds nadrukkelijker concentreren we ons op de eerste Hoofdtaak; het verdedigen ons grondgebied, onze vrijheid en die van onze bondgenoten. Het aantal incidenten dat direct of indirect een bedreiging vormt neemt toe. De snelle ontwikkeling van Artificial Intelligence zal dit alleen maar versterken.
Ondertussen blijkt dat de militaire basisprincipes ongewijzigd van kracht blijven. Als je te weinig munitie hebt kun je niet vechten. Dat wordt weer aangetoond in de Oekraïne, waar een tekort aan munitie voor luchtverdedigingssystemen pijnlijk duidelijk wordt. Dat die cruciale munitie in een ander conflict wordt opgeschoten helpt niet in een snelle herbevoorrading. Het maakt voor ons wel heel duidelijk dat je niet kunt wachten met aanvullen tot de nood aan de man is; de leveringstijden zijn dan veel te lang. Investeren in munitie is niet sexy, maar wel zeer noodzakelijk. Het helpt dan wel enorm als je ervoor zorgt dat de munitie waarmee je schiet goedkoper is dan het doel dat je uit wil schakelen.
In diverse landen staan verkiezingen op stapel die ongetwijfeld van invloed zijn op de koers die we gaan varen. Ik wens ons allemaal een behouden vaart.
