De US zette de standaard voor UAS-inzet tijdens operaties in Afghanistan.
De US zette de standaard voor UAS-inzet tijdens operaties in Afghanistan.

De dreiging van Unmanned Aerial Systems en Loitering Munitions

De oorlog tussen de Russische Federatie (RF) en Oekraine ziet de frequente inzet van Unmanned Aerial Systems (UAS) tijdens grootschalige gevechtsoperaties. UAS zijn echter al decennia een integraal onderdeel van militaire operaties en met name tijdens Counter Insurgency (COIN) operaties hebben Nederlandse landeenheden kennis en ervaring opgedaan in het inzetten hiervan. Tijdens deze COIN-operaties hadden westerse strijdkrachten luchtoverwicht en gebruikten UAS voor o.a. inlichtingen en luchtsteun tegen opstandelingen. Opstandelingen zonder luchtmacht of geavanceerde luchtverdedigingssystemen. Die situatie is nu compleet anders. UAS zijn technisch geavanceerder en beschikbaar voor vele actoren. Daardoor is het waarschijnlijk dat vijandelijke UAS onze landeenheden lokaliseren en aanvallen. Dit kan gebeuren tijdens alle fases van de operatie en in het gehele operatiegebied. De dreiging van UAS en loitering munitions (LM) stelt onze landeenheden voor uitdagingen en beïnvloedt de manier waarop deze operaties uitvoeren. Dit artikel richt zich op de huidige en de te verwachten dreiging van UAS voor landeenheden door observaties en ontwikkelingen uit recente conflicten en verwachtingen te beschrijven.

De context

In de Russisch-Oekraiense oorlog vertrouwt de RF op UAS, LM, artillerie en elektronische oorlogsvoering (EOV). De RF is met deze middelen in staat om aanvallen uit te voeren in heel Oekraïne, zoals de inzet van UAS en LM op Kiev. Dit benadrukt de constante luchtdreiging in het gehele operatiegebied. Niet alleen de RF maar ook andere staten hebben de effectiviteit van UAS erkend. China gebruikt UAS om zijn economische en diplomatieke invloed in Afrika en Europa te versterken. Turkije zet UAS in Libië, Syrië en Irak in en Turkse UAS haddden een belangrijke rol bij de ondersteuning van Azerbeidzjan in Nagorno Karabach. Ondanks economische sancties levert Iran UAS aan de Houthi-rebellen in Yemen. Deze ontwikkelingen vormen een luchtdreiging voor landeenheden in huidige en toekomstige operaties. Dit is een relatief nieuw fenomeen aangezien tijdens COIN-operaties landeenheden operaties konden uitvoeren in een onbetwiste omgeving wat leidde tot de afbouw van luchtverdedigingssystemen (AD). AD werd als gevolg daarvan minder geïntegreerd in oefeningen en maatregelen tegen luchtdreigingen niet meer geoefend. Tegelijkertijd nam de luchtdreiging weer toe, en niet alleen tijdens de conflictfase. Integendeel, een deel van Counter-UAS vindt continu plaats aangezien vijandelijke UAS ook in de competitie- en crisisfase kunnen opereren. Recente conflicten tonen aan dat de dreiging van UAS permanent is en dit dwingt landeenheden hun tactieken aan te passen om te kunnen opereren tegen een opponent met UAS want „als je gezien wordt, kun je worden aangevallen“. Dit citaat is van toepassing op huidige landoperaties en dit is een belangrijk verschil met de COIN-operaties in Afghanistan en Irak.

Tijdens de War on Terror gebruikten de Verenigde Staten (VS) UAS om terroristen te lokaliseren en te bestrijden. Deze acties vonden plaats in een onbetwist luchtruim en UAS voerden Intelligence, Surveillance and Reconnaissance (ISR) uit als sensor. Een Hellfire-missie in Yemen in 2002 markeerde het begin van bewapende UAS om precisieaanvallen uit te voeren als een effector. Daarna werden UAS ook gebruikt voor Close Air Support (CAS) voor grondtroepen. De VS domineerde het eerste dronentijdperk en zette de standaard voor het gebruik van UAS voor ISR, precisieaanvallen en CAS in een onbetwiste omgeving. Aan de andere kant maakten de successen van westerse UAS het aantrekkelijk voor andere actoren. Deze proliferatie van UAS markeert het tweede dronentijdperk en vormt een grote uitdaging voor landeenheden. Het aantal UAS-actoren is divers en sinds 2010 is het aantal staten dat UAS voor militaire doeleinden gebruikt met 70% gestegen. Ook terroristische organisaties als Hezbollah en Islamitische Staat realiseren zich dat UAS een goedkope, risicoloze en relatief eenvoudig te verkrijgen optie zijn. Bovendien zijn UAS lichter en kleiner geworden en de methoden voor inzet steeds diverser. Van ISR, CAS en precisieaanvallen tot het leiden van artillerie, EOV-acties en het verzadigen van AD.

Opkomende UAS-machten en -conflicten

Verschillende staten beschouwen UAS als een methode voor machtsprojectie in het buitenland. China, de RF, Turkije en Iran ontwikkelen en leveren UAS voor gebruik in verschillende conflicten met mogelijke gevolgen voor landeenheden. China is een van de grootste leveranciers van UAS en als onderdeel van de concurrentie met de VS probeert China zijn invloed in het buitenland te vergroten door UAS-onderdelen en –kennis te verkopen. Meer dan dertig staten gebruiken UAS van Chinese makelij. Tot deze landen behoren Egypte en Saoedi-Arabië, beide actief in de Libische burgeroorlog, en Servië. Voor China is Servië een knooppunt in de Balkan wat het risico met zich meebrengt dat Chinese UAS die door Servië worden ingezet, kunnen worden gebruikt voor ISR in Europa. De verkoop van UAS aan landen die deel uitmaken van de Belt and Road Initiative (BRI) verstevigt de diplomatieke betrekkingen en vergroot de invloed. Als er Chinese belangen of BRI-partners in toekomstige conflictgebieden zijn, zijn er waarschijnlijk ook Chinese UAS.

De RF heeft UAS ingezet in Oost-Oekraïne in 2014/2015, tijdens operaties in Syrië en in de huidige oorlog in Oekraïne. Ter ondersteuning van de pro-Russische separatisten gebruikte de RF UAS om communicatie te verstoren, high pay-off targets (HPTs) en Oekraïense troepen te lokaliseren en te bestoken met langeafstandsgeschut. Deze effectieve manier om UAS te koppelen aan artillerie leidde tot de neutralisatie van Oekraïense eenheden in 2014. In hetzelfde jaar meldden Oekraïense troepen dat pro-Russische separatisten gebruik maakten van een Russische UAS, mogelijk geleverd door de RF. Dit wijst op de proliferatie van UAS door een staat aan een niet-statelijke actor, hetgeen attributie bemoeilijkt. Daarnaast beschikt de RF over UAS die kunnen opereren bij temperaturen onder het vriespunt, wat nodig is voor de bescherming van de Russiche belangen in het Noordpoolgebied. Als gevolg hiervan moeten landeenheden rekening houden met de luchtdreiging die uitgaat van Russische UAS bij operaties van Noord-Scandinavie tot aan de Kaukasus. Door de Russische betrokkenheid in Mali en Syrië kan deze UAS-dreiging ook aanwezig zijn in Afrika en het Midden-Oosten.

NAVO-bondgenoot Turkije heeft veel ervaring opgedaan met het ontwikkelen van UAS en het uitvoeren van UAS-operaties in conflicten. Turkse UAS zijn ingezet in Syrië, Libië, Nagorno-Karabach en momenteel in de oorlog in Oekraïne. De Bayraktar TB-2 heeft het met succes opgenomen tegen geavanceerde Russische AD-systemen en EOV-apparatuur. Het vliegt laag, langzaam en valt met succes doelen aan met slechts kleine verliezen. Het hoge succespercentage in meerdere missies in combinatie met de lage prijs maakt deze UAS aantrekkelijk voor landen die het zich niet kunnen veroorloven om een luchtmacht op te zetten en te onderhouden.

Iran is ondanks sancties erin geslaagd UAS te ontwikkelen en zet deze in het Midden-Oosten in en levert deze UAS (vermoedelijk) aan proxygroepen zoals Hezbollah, Hamas en Houthi. Hierdoor beschikken deze proxygroepen over identieke UAS, wat Iran de gewenste deniability geeft. Dit geldt ook voor de gedenkwaardige aanval met kruisraketten en UAS op Saudische oliefaciliteiten in 2019, waarvan nog steeds onduidelijk is of deze werd uitgevoerd door Houthi-rebellen uit Yemen of door Iran. Dit betekent dat niet-statelijke actoren aanvallen kunnen uitvoeren met soortgelijke UAS als Iran, waardoor de dreiging voor landeenheden toeneemt. Iran levert ook middelen aan de RF voor gebruik in en tegen Oekraïne. De Iraanse Shahed-136 geeft de Russen de capaciteit deep strikes in Oekraïne uit te voeren.

In de afgelopen jaren hebben drie conflicten de operaties met UAS doorontwikkeld. Ten eerste werden UAS gebruikt in een conflict tegen een tegenstander die ook met UAS opereerde (Libische burgeroorlog). Ten tweede stelden de staten hun UAS beschikbaar voor een proxy-oorlog (oorlog in Nagorno-Karabach). Ten derde werden UAS gebruikt in grootschalige gevechtsoperaties tussen twee staten (oorlog tussen de RF en Oekraïne).

UAS in de Libische burgeroorlog

Verschillende militaire analisten wijzen erop dat de Libische burgeroorlog kan worden beschouwd als een van de eerste conflicten waarin een UAS-staat vecht tegen een andere UAS-staat, namelijk Turkije tegen China. De Turkse TB-2 werd met succes ingezet om infrastructuur te heroveren, troepen aan te vallen en aanvoerlijnen te raken. Het bereik van 150 km van de TB-2 bleek echter beperkt in vergelijking met de Chinese UAS Wing Loong-II (4000 km) die werd ingezet ter ondersteuning van de opponent. In Libië verloor Turkije enkele TB-2s omdat het grondcontrolestation (GCS) werd gedetecteerd. Bovendien konden vijandelijke troepen UAS-aanvallen uitvoeren vanwege het tekort aan AD. Als tegenmaatregel, ontwikkelden de Turken een gelaagd AD-systeem bestaande uit (Very) Short Range AD ((V)SHORAD), Surface to Air Missiles (SAM) en Anti Aircraft Artillery (AAA). Daarnaast stoorde Turkije met EOV vijandelijke AD en UAS. Dit gelaagde AD-systeem met EOV verhoogde de inzetbaarheid van Turkse UAS.

UAS in de oorlog in Nagorno-Karabakh 2020

Tijdens de laatste oorlog tussen Armenië en Azerbeidzjan over de betwiste regio Nagorno-Karabach gebruikten beide landen UAS en LM. Azerbeidzjaanse UAS en LM kregen luchtoverwicht waardoor grondoperaties mogelijk werden. De effectiviteit van Azerbeidzjaanse aanvallen op Armeense eenheden werd versterkt door een informatiecampagne via sociale media. Dit demoraliseerde de Armeense strijdkrachten. In dit conflict kreeg Azerbeidzjan steun van Israël en Turkije. De Israëlische Harop LM richtte zich effectief op Armeense tanks, artillerie en AD. Om de Armeniërs zover te krijgen dat ze hun radar aanzetten, zetten de Azeri‘s een Remoted Piloted Vehicle (RPV) in en bracht deze binnen bereik. Tegelijkertijd drongen ook UAS het luchtruim binnen voor ISR. Door hun beperkte radar-footprint konden de Armeniërs deze niet onderkennen. Toen de Armeense AD de RPV detecteerde, stuurden de UAS deze locaties door naar de Harop, die de radars vernietigde. Dit is een goed voorbeeld van de samenwerking tussen verschillende UAS voor verschillende taken. De Turkse TB-2 werd ook gebruikt in deze oorlog. Azerbeidzjan gebruikte het zeer effectief met meer dan 250 vernietigde doelen. Met slechts twee TB-2‘s verloren, bewees het een goed middel te zijn om effectieve onbemande luchtoperaties uit te voeren voor kleinere mogendheden. Azerbeidzjan was in staat om een UAS-macht op te bouwen, met hulp van Turkije en Israël, en deze succesvol in te zetten.

Naast het technische aspect bleek ook tactiek belangrijk. De Azeri‘s voerden diepe operaties uit met UAS, artillerie en LM om HPTs in het Armeense achtergebied te neutraliseren. De Armeniërs waren niet in staat om hiertegen actie te ondernemen. Gebrek aan spreiding en camouflage en te weinig AD leidde tot verliezen onder de Armeense troepen omdat ze niet in staat waren C-UAS toe te passen. Een observatie is dat de implementatie van een gelaagd AD-systeem met EOV wenselijk is om landeenheden in staat te stellen C-UAS uit te voeren. EOV voor niet-kinetische en AD voor kinetische effecten tegen UAS is aan te bevelen. Even belangrijk zijn passieve maatregelen zoals spreiding en camouflage. Deze verminderen de mogelijkheid om door UAS te worden gedetecteerd en aangevallen. Dit vergt opleiding, training en oefening. De dreiging van UAS vereist dat landeenheden verspreid en onvoorpelbaar optreden. Het concentreren van middelen in een conflict met vijandelijke UAS is potentieel riskant.

UAS: de oorlog in Ukraine 2022/2023

Het Russische leger ondersteunde de pro-Russische separatisten in de strijd tegen het Oekraïense leger in 2014/2015 met UAS. De belangrijkste rol van UAS was het leveren van ISR en het dienen als sensor voor de Russische artillerie. De koppeling tussen UAS en artillerie bleek effectief en neutraliseerde Oekraïense troepenconcentraties binnen enkele minuten. De RF gebruikte deze combinatie waarbij de artillerie vuurde vanuit stellingsgebieden in de RF. Officieel ontkende Moskou de betrokkenheid van Russische troepen bij de gevechten in Oost-Oekraïne, dus deelname van de Russische luchtmacht was uitgesloten. Daarom was het sturen van UAS naar het Oekraïense luchtruim en het beschieten van doelen met artillerie een haalbare en succesvolle optie. Het Oekraïense leger daarentegen had in 2014 geen UAS. Nadat het zwaar had geleden onder Russische UAS en artillerie, leerde het van deze ervaringen en kochten de Oekraïense strijdkrachten 12 TB-2 UAS als onderdeel van hun militaire moderniseringsprogramma. Deze bleek effectief hoewel er vooraf twijfels waren om drie redenen. Ten eerste was niet bekend of de TB-2 nuttig zou zijn in een oorlog tegen het Russische leger, een above peer opponent voor Oekraïne. Dit is iets heel anders dan Armenië en de facties in Libië. Ten tweede was de impact van de TB-2 in defensieve operaties ook onbekend. Het voerde namelijk offensieve operaties uit in Nagorno-Karabach, het Midden-Oosten en Libië. Ten derde was de TB-2 niet gebruikt in een oorlog tegen de RF met een luchtmacht en moderne AD-systemen. In Nagorno-Karabach hadden de Azeri‘s luchtoverwicht over Armenië en in Libië was de grond-luchtdreiging minimaal.

De vraag of de TB-2 effectief zou zijn in een defensieve operatie tegen een superieure tegenstander met lucht- en AD-middelen werd snel beantwoord. Het Oekraïense leger gebruikte de TB-2 effectief in zijn operaties rond Kiev. Het neutraliseerde Russische commandoposten en AD en verstoorde aanvoerlijnen en logistieke eenheden. Dit zorgde voor vertragingen in de Russische opmars naar de Oekraïense hoofdstad. Net als de Russen in 2014/2015, koppelde het Oekraïense leger de UAS aan zijn artillerie om Russische troepen te lokaliseren en te neutraliseren. En, net als in Nagorno-Karabach, hadden Russische AD-systemen moeite om de trage en laagvliegende TB-2s te detecteren. Bovendien stond Turkije Oekraïene toe om zijn satellieten te gebruiken voor communicatie tussen GCS en TB-2 waardoor het bereik en dus de effectiviteit toenam. Dit was een verbetering na de Turkse tegenslagen met de TB-2 in Libië. Een andere zwakte van het Russische leger was het beperkte gebruik van EOV om Oekraïense TB-2 operaties te storen uit angst om de eigen radiocommunicatie te beperken. Het gebruik van de TB-2 in Oekraïne toonde aan dat UAS in staat zijn om in een defensieve operatie op te treden tegen reguliere strijdkrachten, geavanceerde AD te neutraliseren en aanvallen uit te voeren op logistieke eenheden in het achtergebied. Het laat zien dat UAS taken effectief kunnen uitvoeren tijdens grootschalige gevechtsoperaties: als sensor voor ISR, als bewapend platform en als doelopsporingsmiddel voor artillerie. Kortom, de dreiging van UAS is reëel en alomtegenwoordig.

 

De huidige dreiging van UAS en Loitering Munitions

Landeenheden bevinden zich momenteel permanent in de competitie-, crisis- of conflictfase. Vooral in de beginfase van een zich ontwikkelend conflict kunnen UAS een geprefereerde capaciteit zijn, omdat ze geen risico op eigen slachtoffers met zich meebrengen en de kans op escalatie verkleinen, zie de Oekrainecrisis van 2014/2015. Ook het gebruik van LM is toegenomen net zoals de dreiging van landeenheden. Toepassing van C-UAS in alle fasen, in alle operationele thema‘s en tegen alle opponenten met alle typen UAS en LM is noodzakelijk. Hoe deze dreiging eruit ziet, beschrijf ik in de komende paragraven.

Turkije levert TB-2 voor inzet in Nagorno-Karabach, Libië en Oekraïne.

UAS als Sensor

Elke UAS kan worden uitgerust met een camera voor militaire doeleinden. Dit betekent dat commerciële en militaire UAS die zijn uitgerust met deze sensoren 24/7 kunnen worden gebruikt voor ISR. Naarmate de technische ontwikkeling en verspreiding van deze UAS doorgaat, moeten landeenheden er rekening mee houden dat elke UAS in staat is om thermische signaturen te detecteren, terrein in kaart te brengen en eenheden te lokaliseren. Video‘s van UAS-aanvallen op sociale media maken dit duidelijk. Nu steeds meer actoren de beschikking krijgen over UAS, vormen ze een ernstige bedreiging. Met effectieve ISR-operaties via UAS kunnen landeenheden worden gelokaliseerd en aangevallen met artillerie of een bewapende UAS.

UAS als bewapend platform

In de afgelopen twintig jaren zijn UAS in tal van conflictgebieden ingezet om doelen te lokaliseren en te neutraliseren. Aanvankelijk gebruikten de VS, de NAVO en Israël UAS voor ISR- en aanvalsdoeleinden tegen terroristische organisaties. Later werden bewapende UAS gebruikt in conflicten tussen staten, in offensieve en defensieve operaties en tegen een gelijkwaardige tegenstander met AD- en luchtmacht. Dit zijn meestal grotere UAS zoals de TB-2, de Predator, de Reaper en vergelijkbare Russische en Chinese versies. Een bewapende UAS heeft verschillende voordelen gecombineerd in één systeem: het kan doelen lokaliseren, deze onmiddellijk aanvallen, dienen als doelopsoringsmiddel voor artillerie en BDA uitvoeren.

UAS als doelopsporingsmiddel voor artillerie

Een effectief middel voor de RF om Oekraïense doelen te lokaliseren en te vernietigen is het gebruik van UAS zoals de ORLAN-10 boven de Donbas met directe verbindingen naar artillerie op Russisch grondgebied. Deze systematische aanpak van het lokaliseren van een doelwit, het doorgeven van de coördinaten en het bevuren ervan met artillerie duurde niet meer dan een paar minuten. Azerbeidzjan volgde een soortgelijke tactiek in Nagorno-Karabach. Hetzelfde geldt voor Oekraïne dat leerde van zijn eerdere verliezen en zich aanpaste door UAS te gebruiken om artillerie effectief in te zetten. In twee verschillende conflictscenario‘s hebben Azerbeidzjan, de RF en Oekraïne de Sensor-to-Effector loop snel kunnen sluiten. Landeenheden moeten verwachten dat opponenten binnen snel doelwitten kunnen lokaliseren met UAS en bestrijden met artillerie.

Loitering munitions (LM)

Deze wapens werden bekend in de Nagorno-Karabach in 2020 door de vele video‘s op sociale media. Slechts twee jaar later laat de oorlog in Oekraïne zien dat LM opnieuw worden gebruikt. De RF en Iran zijn in staat om dit soort wapens te gebruiken tegen Oekraïne. De VS levert ook aan het Oekraïense leger. LM wordt één keer ingezet om een doel te vinden door boven een doelgebied te zweven en het gewenste doel te raken. LM gebruiken zichzelf en dit is anders dan UAS, die terugkeren nadat ze zijn ingezet. Er zijn drie manieren waarop LM kunnen worden ingezet: ten eerste kunnen ze tijdens de vlucht worden bestuurd door een grondcontrolestation (GCS) en op doelen afvliegen zodra deze zijn gedetecteerd. Ten tweede wordt de LM voor het lanceren ingesteld en cirkelt het boven het aangewezen gebied op zoek naar doelen. Eenmaal gedetecteerd, daalt hij op het doel af. Ten derde wordt voor het opstijgen het doelcoordinaat ingevoerd in de LM, dat vervolgens GPS-geleid naar het doel vliegt en deze treft. De in Oekraine ingezette LM zijn draagbaar en mortiergebaseerd, zoals de Amerikaanse Switchblade, of lanceerbaar vanaf een vrachtwagen, zoals de Iraanse Shahed 136. Hieruit blijkt de grote mobiliteit waarmee opponenten LM snel in het operatiegebied kunnen inzetten.

LM die in Oekraïne worden ingezet, hebben een playtime tot zestig minuten en een bereik van ongeveer veertig km. Een belangrijke uitzondering is de Iraanse Shahed 136. Deze GPS-geleide LM vliegt naar zijn doelgebied met een bereik van meer dan 1000 km. Eind 2022 verhoogde de RF het gebruik van deze Iraanse LM door statische doelen aan te vallen, zoals elektriciteitscentrales in Oekraïne. Oekraïense AD neutraliseerde verschillende van deze LM, maar werden uiteindelijk verzadigd door golven LM. De Shahed 136 biedt de RF een kosteneffectief alternatief voor zijn jachtvliegtuigen en ballistische raketten. Zelfs als deze LM zouden worden neergeschoten, putten ze de Oekraïense voorraad grond-luchtraketten uit. LM kunnen individueel, in groepen of in teams met andere UAS worden bediend, waardoor een paar operators op afstand het doelgebied afspeuren, naar HPTs zoeken en deze bestrijden kort na detectie. LM sluiten de sensor-to-effector loop direct. Deze wapens vormen een constante bedreiging overal in het operatiegebied. Temeer omdat communicatie met een GCS niet nodig is, zijn tegenmaatregelen moeilijk. Aan de andere kant zouden de GPS-geleide versies van de LM kwetsbaar kunnen zijn voor cyberacties om hun navigatie te verstoren. De mobiliteit van LM-golven stelt opponenten in staat om de effecten van grondgebonden vuursteun na te bootsen. Golven van LM die honderden kilometers afleggen vormen een serieuze bedreiging voor AD, commandoposten en andere statische installaties.

Groepen van UAS

Voortdurende technische ontwikkelingen, proliferatie en het delen van kennis tussen UAS-machten stellen ook relatief kleine staten in staat om een luchtdreiging te creëren zonder een volwaardige luchtmacht te hebben (zie Azerbaidjan). Het feit dat UAS over het algemeen goedkoper zijn en in grote aantallen kunnen worden geproduceerd, biedt opponenten de mogelijkheid om UAS in grotere aantallen aan te schaffen. Bovendien kunnen deze UAS en LM in groepen tegelijk worden ingezet. Deze zogenaamde golven vormen een uitdaging voor de AD en kunnen deze verzadigen. Het is echter belangrijk op te merken dat er een essentieel verschil is tussen groeps- en zwermaanvallen. In een zwerm beheren UAS en LM de zwerm op een manier waarbij ze taken verdelen zoals surveillance, het verdelen van doelen binnen de zwerm, gelijktijdige aanvallen mogelijk maken en reageren op ontwikkelingen tijdens de operatie. Dit is technisch mogelijk, maar nog niet waargenomen tijdens inzet. Er zijn UAS-groepen geweest met aanvallen voor verzadiging, maar deze werden nooit gecoördineerd binnen de UAS-groep. Groepen UAS en LM worden tegelijkertijd ingezet om AD te verzadigen om de trefferkans te vergroten.

UAS en electronische oorlogvoering (EOV)

Tijdens de gevechten in de Donbas in 2014 blokkeerde RF radiocommunicatie met EOV, waardoor Oekraïners gedwongen werden onveilige verbindingen te gebruiken. Dit werd gepeild en aangegrepen met artillerie. Het Joint Air Power Competence Centre merkt op dat sommige Russische en Chinese UAS EOV-payloads dragen om ze op grotere afstand te kunnen inzetten dan EOV-grondsystemen. Deze UAS kunnen GSM-signalen storen, transmissies onderscheppen en analyseren en hun posities bepalen. Deze posities kunnen vervolgens worden aangevallen door een bewapende UAS of artillerie. Naast deze elektronische surveillance- en aanvalsopties ontwikkelt de RF ook UAS en LM die beschermd zijn tegen jamming. Eind 2022 beweerde de RF dat haar Lancet LM zogenaamde anti-laser jamming technologie had die het immuun maakte voor veel C-UAS systemen. Hoewel de impact ervan nog onduidelijk is, laat dit zien dat opponenten zowel offensieve EOV-mogelijkheden als counter-EOV-bescherming voor hun UAS ontwikkelen.

Hoe ontwikkelt de dreiging van UAS und LM?

Uit de observaties uit de conflicten in Libie, Nagorno-Karabakh en Oekraine kunnen trends worden afgeleid, gevolgd door een mogelijke toekomstige dreiging. Het voortdurende gebruik van UAS en LM door verschillende actoren in de drie beschreven conflictgebieden bieden inzicht in de rol die deze wapens zouden kunnen vervullen. In toekomstige conflictscenario‘s zal er sprake zijn van toenemende automatisering, een strijd om luchtsuperioriteit, om dominantie in het elektromagnetische spectrum en om het informatiedomein. UAS, Joint Fire Support, cyber, EOV en IO spelen een belangrijke rol in coördinatie met manoeuvreeenheden. Landeenheden moeten zich voorbereiden op het opereren tegen een capabele opponent met een effectieve sensor-to-effector loop, UAS, met A2AD en met EOV. UAS en LM vervangen geen bestaande dreiging, maar vormen een extra dreiging.

Continue proliferatie

De UAS-machten China, RF, Turkije en Iran zullen proberen hun invloed in het buitenland te vergroten door UAS naar statelijke en niet-statelijke actoren te sturen. Deze zogenaamde UAS-diplomatie zal leiden tot meer geavanceerde UAS en LM in operatiegebieden van de Oostzee tot de Zwarte Zee, van de Balkan tot de Kaukasus en van Noord-Afrika tot de Indo-Pacific. Hierdoor vormen ze een grotere bedreiging voor landeenheden in toekomstige operaties in deze regio‘s. Landeenheden moeten ermee rekening houden dat toekomstige tegenstanders zullen beschikken over geavanceerde UAS en LM in verschillende rollen. Dit leidt tot voortdurende concurrentie tussen UAS- en C-UAS-systemen, tactieken, technieken en procedures.

Azerbeidzjan was in staat om met buitenlandse steun delen van Nagorno-Karabach te heroveren op Armenië.

Modernere UAS und LM

De technische verbetering van UAS en LM door opponenten zet zich voort met testen onder operationele omstandigheden. Het doel is om nieuwe technieken, tactieken en procedures en gevechtservaring op te doen met UAS en LM voor toekomstige conflicten. Landeenheden worden geconfronteerd met UAS die betere sensoren, meer playtime, een groter bereik, hogere payload en robuuste beyond-line-of-sight communicatie hebben. Als gevolg daarvan zijn toekomstige UAS en LM in staat om diepe aanvallen uit te voeren op HPTs zoals onze commandoposten, AD en logistieke faciliteiten in het achtergebied. Commandanten en planners moeten zich bewust zijn van deze dreiging en passieve en actieve C-UAS maatregelen integreren in alle fasen van de operatie.

De Iraanse Shahed 136 is in golven lanceerbaar en in staat luchtafweer te verzadigen.

UAS en LM t.b.v. Aerial Denial

Naarmate de proliferatie doorgaat en UAS/LM betaalbaar blijven in vergelijking met luchtmachten met bemande vliegtuigen, kunnen in toekomstige conflicten grotere groepen UAS/LM worden verwacht. Opponenten beschikken over UAS en kunnen deze in golven van tientallen of meer inzetten om landeenheden de toegang tot een bepaald gebied te ontzeggen. Deze groepen UAS/LM kunnen een mijnenveld aanleggen en gedurende langere tijd boven het doelgebied blijven voor ISR, gewapende aanvallen en het leiden van artillerie.

Zwermen van UAS en LM met AI

Deze dreiging zal toenemen wanneer toekomstige groepen UAS worden gecombineerd met kunstmatige intelligentie (AI). De groep verandert dan in een zwerm die in staat is te communiceren tussen de UAS, kan EOV uitvoeren, taken zoals beveiliging te verdelen en doelen toe te wijzen. Dankzij AI kan de UAS-zwerm reageren en zich aanpassen aan veranderingen tijdens het uitvoeren van de operatie. Tientallen of honderden bewapende UAS kunnen worden ingezet vanaf de grond of vanuit een vliegtuig voor een bepaalde periode in een operatiegebied om vele doelen te neutraliseren. Dit betekent dat de zwerm snel in staat is om de sensor-to-effector loop te sluiten met beperkte menselijke controle. Hierdoor hebben landeenheden nog minder tijd om C-UAS-acties uit te voeren tegen zwermen UAS.

tUAS voor EOV-inzet tegen grondtroepen

EOV is een belangrijke niet-kinetische effector in grootschalige gevechtsoperaties. Met name de RF gebruikt EOV voor elektronische surveillance en elektronische aanvallen om het effectieve gebruik van communicatiesystemen te voorkomen. Daarom is het mogelijk dat in toekomstige conflictgebieden vijandelijke UAS zijn uitgerust met meer geavanceerde en robuuste EOV-systemen. Met deze systemen kan de UAS landeenheden elektronisch detecteren, gevolgd door een aanval door een andere UAS in de zwerm of gericht artillerievuur. Daarnaast kunnen geavanceerdere UAS radiosystemen voor verstoren, hetgeen de commandovoering binnen de landeenheden voor enige tijd belemmerd. Dit brengt de commandovoeringscapaciteit van landeenheden ernstig in gevaar. Dit kan al het geval zijn in de competitiefase, bijvoorbeeld tijdens tactische oefeningen in Oost-Europa.

Autonomome UAS met counter-jam capaciteiten

De voortdurende concurrentie tussen UAS- en C-UAS zal waarschijnlijk resulteren in UAS die moeilijk te detecteren en te bestrijden zijn met niet-kinetische middelen. Dit kunnen systemen zijn zoals anti-laser en anti-jammers. Dit betekent dat deze UAS bestand zijn tegen maatregelen die hen ineffectief maken zoals laserstraling en interferentie met GPS-signalen en communicatie met het GCS. Aangezien RF, China en Iran andere normen hebben voor wat betreft betekenisvolle menselijke controle, zouden UAS die door deze staten worden geproduceerd meer autonoom kunnen zijn en minder afhankelijk van een GCS en GPS. Deze UAS werken volgens vooraf bepaalde commando’s, vliegen autonoom naar het aangewezen doelgebied, lokaliseren en raken vooraf bepaalde doelen zonder betekenisvolle menselijke controle. Omdat ze niet communiceren met een operator en niet afhankelijk zijn van GPS, zijn deze UAS moeilijk op te sporen, te volgen en aan te bestrijden.

UAS en LM die de luchtverdedigen verzadigen

Russische strijdkrachten zetten Iraanse LM in golven in om kritieke infrastructuur te raken. Dit vormt een uitdaging voor de Oekraïense AD. Immers, hoe meer er worden ingezet, hoe groter de kans dat ze het doel raken. Aangezien UAS en LM goedkoop en in grote aantallen beschikbaar zijn in vergelijking met AD, zal dit type inzet in de toekomst waarschijnlijk toenemen. In combinatie met de mobiele lancering zullen deze golven worden gebruikt om AD te verzadigen, met aansluitend aanvallen op radarsystemen en AD. Het idee is om vijandelijke troepen te overweldigen door golf na golf af te vuren om HPTs en kritieke infrastructuur te raken. In toekomstige conflicten zouden opponenten golven van UAS/LM kunnen gebruiken als onderdeel van hun shaping operation om bemande jachtvliegtuigen in staat te stellen het operatiegebied binnen te dringen om luchtoperaties uit te voeren.

UAS als vliegende IED en vuile bom

UAS kunnen ook voor andere lethale doeleinden worden gebruikt, bijvoorbeeld om doelen met IEDs te raken. Dit kan met een handgranaat, een zelfgemaakte bom of een kleine mortiergranaat. Hezbollah en IS gebruiken deze methode. UAS met munitie zullen waarschijnlijk op grotere schaal worden gebruikt in toekomstige conflicten vanwege de betaalbaarheid en beschikbaarheid ervan. Daarnaast kunnen statelijke en niet-statelijke actoren UAS gebruiken om troepen met chemische wapens aan te vallen. Dit leidt tot een groot aantal slachtoffers en buiten gevecht gestelde eenheden. De dreiging van het gebruik van UAS met chemische wapens kan tevens een negatieve invloed hebben op het moreel van de troepen.

UAS als mobiele, active und inactive sensor

Kleine UAS zijn geschikt voor gebruik als sensoren. Omdat ze langzaam en klein zijn en op lage hoogtes opereren, kunnen ze enkele taken uitvoeren om inlichtingen te verzamelen. Een eerste mogelijkheid is dat de nano- of micro-UAS een hoofdkwartier binnenvliegen om vergaderingen en bevelsuitgiftes op te nemen. De verzamelde informatie kan worden opgeslagen voor latere verspreiding of worden doorgestuurd naar het GCS. Met deze informatie buit de opponent de tactische situatie uit. Een tweede optie is om een (groep) mini-UAS in een aandachtsgebied te landen ter observatie. Deze mobiele OP stelt de opponent in staat gegevens te verzamelen, doelen te lokaliseren en aan te bestrijden. De derde optie is dat deze UAS gedurende een bepaalde tijd inactief blijven en worden gereactiveerd wanneer dat nodig is. Als stay behind lokaliseren en bestrijden ze HPTs bij volgende tactische eenheden.

 

Conclusie

De dreiging van UAS en LM neemt toe en de proliferatie en technische verbeteringen gaan eveneens door. Golven van krachtigere UAS en LM zullen steeds vaker worden ingezet. Dit gebeurt waarschijnlijk in zwermen die de sensor-to-effector loop direct sluiten. Deze door staten en terroristische organisaties in te zetten zwermen van UAS en LM verzadigen AD, verzamelen inlichtingen, richten artillerie, voeren EOV uit, vallen HPTs aan, neutraliseren eenheden en ontzeggen toegang tot gebieden. Deze dreiging is continu aanwezig in het gehele operatiegebied. Landeenheden moeten zich voorbereiden op grootschalige gevechtsoperaties met een serieuze UAS- en LM-dreiging. Echter, het tekort aan capaciteiten en kennis met betrekking tot UAS en C-UAS is een reden tot zorg. Er is een behoefte om dit capaciteitsgat te dichten en onze landeenheden uit te rusten met C-UAS-capaciteiten. Een meerlaagse AD-constellatie in combinatie met EOV stelt deze in staat om C-UAS uit te voeren. Tot slot is de borging van internationale (C-)UAS-ontwikkelingen in doctrine, organisatie en tactische oefeningen wenselijk.

Andere artikelen

Login ledengedeelte VOAWEB