Inleiding
Afgelopen Juni is de oefening Fighter Lion (FILI) uitgevoerd. Deze grote oefening is veelvuldig voorbij gekomen in de (Defensie-)media, maar ook in deze editie van de Barbara. Wat deze oefening voor Kenniscentra, zoals het Defensie Expertise Centrum Joint Fires Support (DECJFS), uniek maakte was dat in deze grote oefening ook Concept Development & Experimentation (CD&E) centraal stond als voorwaarde om een peer opponent te kunnen verslaan (SLIMMER VECHTEN). CD&E en innovatie als main effort, om middels diverse experimenten uit de CLAS innovatieprogramma’s middelen in te brengen om de gevechtskracht of -ondersteuning van de deelnemende eenheden te vergroten. Hiermee was de oefening FILI 2026 ook gericht op Warfare Development. Dit betreft zowel experimenten voor (door)ontwikkeling van concepten en doctrine als Lessons Identified (LI) uit oefeningen, inzet en Oekraïne.
Het DECJFS heeft vooraf verschillende verzoeken ingediend voor experimenten of validatie van concepten en doctrine. Hierbij is de nodige ervaring opgedaan met het plannen en uitvoeren van CD&E en Innovatie tijdens ‘Groene oefeningen’. Door de grootte van deze oefening vereiste dit onder andere vooraf veel meer synchronisatie en coördinatie dan tijdens specifieke CD&E of Innovatie oefeningen zoals Bold Quest-of CWIX oefeningen. Met behulp van het opstellen, presenteren en afstemmen van Experimentplannen is het uiteindelijk in goede banen geleid en hebben wij als DECJFS nuttig kunnen deelnemen aan FILI. Hierna volgt een kort overzicht van de experimenten die zijn uitgevoerd met enkele conclusies en of aanbevelingen. Hopelijk is er begrip dat de mate van detail in dit blad beperkt is.
AITAS
In deze Barbara kunt u een artikel lezen dat is geschreven specifiek over AITAS tijdens FILI. Deze alinea beperkt zich daarom tot wat hierboven beschreven staat. Het AITAS-concept heeft tijdens FILI laten zien dat er veel potentie zit in het verlagen van de werklast bij het gebruik van een UAS door een Forward Observer (FO) door gebruik te maken van de ontwikkelde software en de integratie ervan op UAS. Hierdoor wordt de Forward Observer (FO) in staat gesteld op een meer veilige wijze over een grotere afstand doelopsporing uit te voeren. De realisatie van AITAS wordt nog gehinderd door technische beperkingen en onstabiele communicatie, waardoor de werklast in de praktijk op dit moment nog niet aanzienlijk verlaagd is. Er is een duidelijke noodzaak voor uitgebreide training en vertrouwdheid met de functionaliteiten van de software, waarbij de technologie zo eenvoudig en toegankelijk mogelijk moet zijn om snel operaties te ondersteunen onder variërende omstandigheden. Alle gebruikers tijdens FILI kwamen tot dezelfde conclusie; bij passende implementatie en de doorvoering van de beschreven aanpassingen in het eindverslag FILI, kan AITAS echter de werklast aanzienlijk verlagen. Ondanks de beperkingen tijdens FILI zijn er diverse quick wins geboekt waardoor AITAS tijdens de oefening een ontwikkelslag heeft gemaakt. Aanbevolen wordt om over te gaan op implementatie van UAS met de ontwikkelde software om deze verder te ontwikkelen en daadwerkelijk de verlaging van werklast te behalen.
Tactical Edge Integration
Tijdens oefening Fighter Lion (FILI) is een experiment uitgevoerd naar de operationele toepasbaarheid van een Tactical Edge Integration (TEI) oplossing binnen de digitale vuursteunketen. Aanleiding voor het experiment was de behoefte aan een flexibele, robuuste en snel inzetbare C4I voorziening die de beperkingen van traditionele communicatienetwerken kan verminderen en de operationele informatie uitwisseling ondersteunt onder Operationele & Trainings (O&T) of expeditionaire omstandigheden. De resultaten van de verschillende testen laten zien dat de toegepaste TEI oplossing een stabiele en flexibele netwerk laag biedt voor de ondersteuning van operationele C4I processen. De verschillende communicatiedragers functioneerden complementair en maakten het mogelijk om de netwerkverbinding onder uiteenlopende omstandigheden in stand te houden. Op basis van de uitgevoerde experimenten wordt geconcludeerd dat TEI een veelbelovende capability is voor bijvoorbeeld toekomstige expeditionaire inzet binnen de vuursteunketen. Aanbevolen wordt om de architectuur verder (operationeel) te beproeven, de integratie met operationele C4I systemen verder te standaardiseren en de opgedane ervaringen te benutten voor de ontwikkeling van een toekomstbestendige C4I voorziening binnen CLAS.
Het experiment had nadrukkelijk niet tot doel een specifiek product te evalueren, maar te onderzoeken in hoeverre een TEI capability kan bijdragen aan een robuustere, flexibelere en toekomstbestendige digitale vuursteunketen
SPACE als Sensor
Tijdens FILI hebben wij met behulp van de satellieten van CLRS (en ICEYE) geëxperimenteerd of het mogelijk is om deze middelen in te zetten voor Target Acquistion. Hierbij was de insteek om te kijken naar resolutie, nauwkeurigheid en de tijd die het kost om tot de juiste informatie te komen. Op basis van deze experimenten kan geconcludeerd worden dat de resolutie voldoende is om voertuigen te herkennen bv Leopards 2A6. De nauwkeurigheid hebben we nog niet goed kunnen bepalen door een paar onsuccesvolle pass-overs. De verwerkingstijd liep van 13 minuten tot enkele uren. Voorlopig lijkt het gebruik van satellieten waardevol maar zullen er nog meer testen noodzakelijk zijn. De verwachting is dat de verwerkingstijd omlaag zal gaan zodra CLRS een eigen grondstation ter beschikking heeft. Daarnaast is het noodzakelijk dat als een OPCO gebruik wil maken van satellieten als sensor zij moet investeren in eigen analyse capaciteit. Verder moeten wij dan als CLAS investeren in een mobiele breedbandige internet verbinding om satelliet-data te ontsluiten en door te sturen naar bijvoorbeeld een Environment Cell en Targeting Cell van een Bde of Divisie HQ. De potentie om een satelliet te gebruiken als Target Aquisition middel is hiermee zeker bevestigd.
Smart Multi-Sensor Management
Tijdens FILI is een door TNO ontwikkelde multi-sensor ISR-capabilities succesvol geïntegreerd en ingezet in een realistische operationele omgeving. Tijdens de oefening zijn verschillende sensoren gecombineerd gebruikt voor het detecteren, lokaliseren en nader onderzoeken van voertuigen en RF-emitters. Hierbij zijn meerdere vormen van automatische sensorcoördinatie gedemonstreerd en heeft dit waardevolle inzichten opgeleverd in de mogelijkheden van gecoördineerde inzet sensoren binnen een multi-platform multi-sensor ISR-concept. Het experiment heeft laten zien hoe verschillende sensoren elkaar kunnen versterken door automatisch informatie uit te wisselen en elkaar aan te sturen. De opgedane kennis en verzamelde data vormen een belangrijke basis voor de verdere ontwikkeling van dergelijke concepten binnen Defensie. Een belangrijke vervolgstap is het toepassen van deze werkwijze op (kleine) onbemande systemen, waar de voordelen van automatische sensorcoördinatie en geautomatiseerde informatieverwerking naar verwachting het grootst zijn. De resultaten sluiten bovendien aan bij lopende ontwikkelingen binnen Defensie, waaronder het AITAS-project, waarin voortgebouwd wordt op camera- en AI-capabilities die binnen eerdere onderzoeksprojecten zijn ontwikkeld. Daarmee vormde dit experiment een volgende stap in de geleidelijke doorontwikkeling van multi-sensor ISR-concepten richting toekomstige toepassing in samenwerking met Defensie en industrie.
Slot
De hierboven beschreven conclusies en aanbevelingen zijn slechts algemene samenvattingen uit de eindverslagen. Deze hebben vooral als doel om eenieder een beeld te geven van de experimenten tijdens FILI door het DECJFS. Hierdoor ontbreken veelal de details. Uiteraard indien er behoefte of noodzaak is naar meer details of een uitgebreidere samenvatting, dan kan deze opgevraagd worden bij medewerkers van het DECJFS. Uiteraard kan dit ook gevraagd worden tijdens bijeenkomsten, vergaderingen of gesprekken waar personeel van het DECJFS bij betrokken zijn.
