FTX Marnewaard – Charlie ‘Raket’ Batterij traint onder winterse druk
Sneeuwresten op het terrein, ijzel op de wegen en een afgekondigde code rood. Onder deze omstandigheden voerde de Charlie ‘Raket’ Batterij van 41 Afdeling Veldartillerie recent een intensieve FTX uit in Noord-Groningen en op oefenterrein De Marnewaard. Centraal stond het optreden met het PULS-raketsysteem – gemonteerd op Tatra-onderstellen – binnen een doorlopend en realistisch scenario.
De oefening speelde zich niet uitsluitend af op militair terrein. Ook agrarische bedrijven in de Noord-Groningse strook fungeerden als opstellocatie. Loodsen werden tijdelijk verblijflocaties, erven veranderden in lanceerposities. Daarmee werd bewust gekozen voor een oefenkader waarin militair optreden en civiele omgeving elkaar raken – een realiteit die in hedendaagse conflicten eerder regel dan uitzondering is.
Optreden met een jonge samenstelling
Het PULS-systeem is ontworpen om op grote afstand met hoge precisie doelen uit te schakelen. Die technologische slagkracht vraagt echter om vakmanschap op elk niveau. Met een recente instroom van nieuwe militairen trad de batterij aan met een relatief jonge samenstelling. De focus lag daarom nadrukkelijk op het groepsniveau: procedures inslijpen, onderlinge afstemming verbeteren en vertrouwen opbouwen onder druk.
De oefening was opgebouwd rond opeenvolgende scenario-events die elkaar in tempo en complexiteit versterkten. Van basisvaardigheden (niveau 1) naar meer geavanceerde situaties (niveau 2), waarbij dreigingen en frictie bewust werden opgevoerd. Nieuwe collega’s kregen de ruimte om te leren, ervaren collega’s werden gedwongen om hun routine los te laten en zich aan te passen aan veranderende omstandigheden.
Frictie als leermeester
Wat deze FTX onderscheidde, was de combinatie van terrein, weer en context. In de civiele strook vereiste elke verplaatsing nauwkeurigheid en situational awareness. Op De Marnewaard boden het uitgestrekte terrein en de ‘groene’ component ruimte voor tactische diepgang.
De winterse omstandigheden voegden daar een extra dimensie aan toe. Sneeuwresten en ijzel maakten elke verplaatsing met de zware voertuigen – waaronder de PULS op Tatra-onderstel – tot een beproeving. Chauffeurs moesten continu anticiperen op gripverlies, beperkte zichtbaarheid en veranderende ondergrond. Dat dit zonder noemenswaardige incidenten is verlopen, onderstreept het professionele optreden binnen de batterij.
Juist deze frictie zorgde voor leerwinst. Niet alles verliep vlekkeloos – en dat was precies de bedoeling. Onvoorziene omstandigheden dwongen tot snelle besluitvorming, heldere communicatie en flexibel handelen. Elementen die in een hoofdtaak 1-context bepalend kunnen zijn voor succes.
Integratie en samenwerking
Voor het stafpeloton betekende deze FTX de eerste volledige integratie binnen een dergelijk scenario. Dat bracht extra dynamiek met zich mee in de commandovoering en de afstemming tussen uitvoering en sturing. Ook hier gold: leren door te doen, evalueren en direct verbeteren.
Na afloop gaven groepscommandanten aan dat met name de onverwachte wendingen in het scenario waardevol waren geweest. Ze dwongen tot prioriteren, schakelen en vertrouwen op het team. Daarmee werd niet alleen technische vaardigheid ontwikkeld, maar vooral ook collectieve weerbaarheid.
Fundament voor 2026
De combinatie van civiele oefenlocaties en militair terrein, technologische middelen en menselijke factor, routine en frictie, maakte deze FTX tot meer dan een standaard oefening. De batterij heeft aantoonbaar stappen gezet in het optreden met het PULS-systeem én in de onderlinge samenwerking.
De stijgende lijn is ingezet. De ervaringen in Noord-Groningen en De Marnewaard vormen een stevig fundament voor de verdere opbouw in 2026 — met een batterij die niet alleen beschikt over moderne raketartillerie, maar ook over het aanpassingsvermogen en de cohesie die nodig zijn om die slagkracht daadwerkelijk te benutten.