Transformatie CLAS

Noodzaak en urgentie zijn duidelijk

Op 24 februari 2022 werd bevestigd wat ten grondslag ligt aan het militaire vak: we moeten voorbereid zijn op het onverwachte. De Russische invasie in Oekraïne kwam voor velen als een verrassing. Het voortslepende conflict veroorzaakte al duizenden slachtoffers, miljoenen ontheemden, een ontwricht land en onbeschrijfelijk menselijk leed. Stukje bij beetje komen de gruwelen aan het licht. Maar wat vanaf die ene februarinacht glashelder is: de Russische invasie van Oekraïne bracht oorlog terug in Europa. Dit bleek een wake-up-call voor westerse landen en een keerpunt in het denken over hun krijgsmachten. Het leidde tot historisch grote defensie-investeringen – in Nederland zelfs tot 40% extra budget. Zowel NAVO- als EU-staten zien de noodzaak van een krijgsmacht die geloofwaardig afschrikkend is én die kan verdedigen, als deze afschrikking faalt. De oorlog in Oekraïne hangt daarmee extra gewicht aan het nakomen van bondgenootschappelijke afspraken op het gebied van capaciteiten en inzetgerede eenheden.

De oorlog in Oekraïne staat niet op zichzelf. Het past binnen een bredere trend van moeilijker voorspelbare dreigingen, grote technologische ontwikkelingen en veranderde geopolitieke verhoudingen, zoals ook de Defensievisie 2035 en de Defensienota 2022 beschrijven. De wereldwijde veiligheidssituatie vraagt erom dat Defensie sneller, langer én vaker inzetbaar is.

De realiteit is dat Koninklijke Landmacht in haar huidige staat niet kan voldoen aan die eisen. Het is daarom noodzakelijk om te veranderen – te transformeren. De historische investeringen in de krijgsmacht bieden de Koninklijke Landmacht mogelijkheden om hardnekkige problematiek op te lossen en om een toekomstbestendige weg in te slaan. De landmacht gaat herstellen, versterken en vernieuwen. Daar vraagt de veiligheidssituatie om. Bovendien verdienen de mannen en vrouwen van de landmacht het om gezond, veilig en prettig te kunnen werken – iets wat in de afgelopen jaren niet gegarandeerd was. Dit alles zal ook voor de artilleristen gevolgen hebben.

Eerste stap is herstel

Allereerst gaat de Koninklijke Landmacht de basis op orde brengen, want herstel is hard nodig. Stap voor stap gaat de landmacht de hardnekkige problemen van de afgelopen jaren oplossen. Deze uit zich op grofweg vijf gebieden. De eerste is het aanhoudende probleem met personele vulling: er zijn veel openstaande vacatures en ook personeelsbehoud is een aandachtspunt. De tweede gaat om het gebrek aan munitie. Verder zorgt het verouderde defensie-vastgoed voor problemen, en ook op IV/ICT-gebied is vernieuwing nodig. Tot slot zijn er tekorten aan reserve-onderdelen voor de instandhouding van het materieel.

In de Defensienota’s 2018 en 2022 is geld gereserveerd voor het oplossen van deze vijf problematieken. De eerste verbeterstappen zijn inmiddels gezet. Zo is er een nieuw arbeidsvoorwaardenakkoord afgesloten dat met name de positie van manschappen en onderofficieren verbetert en vinden er gesprekken over het toeslagenstelsel plaats. Op gebied van munitie en reservedelen zijn verschillende contracten met fabrikanten en leveranciers opgehoogd met behulp van het extra geld. Toch zal het nog een paar jaar duren voordat grote verbeteringen zichtbaar worden – onder andere omdat de defensie-industrie overvraagd wordt vanwege de oorlog in Oekraïne.

Transformatie: zes veranderlijnen

De transformatie van de Koninklijke Landmacht bestaat uit zes ‘veranderlijnen’:

Specialisatie: De Koninklijke Landmacht gaat haar eenheden inrichten rond drie kerncapaciteiten: een Special Operations Forces/Rapid Reaction Command, een Medium Infantry Command en een Heavy Infantry Command. Deze drie Commands zijn ingericht volgens het principe ’organize as you fight’. Ze zijn zelfstandiger, omdat ze gaan beschikken over eigen gevechtssteun en logistieke capaciteiten. Dit betekent bijvoorbeeld ook dat de commands over eigen vuursteun gaan beschikken. Er komt zo een betere balans met de combat support en combat service support. Ook zijn opleidingen, oefeningen en trainingen, en kennisontwikkeling geïntegreerd. Het resultaat is een samenhangend geheel, waarin opleiding, training, inzet, uitrusting en expertise op elkaar zijn afgestemd. Daarnaast versterkt de landmacht het optreden met informatiemanoeuvre-capaciteiten en, samen met Duitsland, Integrated Air and Missile Defense (IAMD), en 1 German Netherlands Corps (1GNC).

Schaalbaarheid: De Commands worden in schaalbare bouwstenen, of modules, gereed gesteld voor inzet. Deze modules zijn ‘tailored to the mission’, in zowel specialisme en grootte. In NAVO-termen zijn dat Combined Arms Team (CAT), Battalion Task Group (BTG) en Brigade Combat Team (BCT). De landmacht kiest voor deze modules, omdat ze interoperabel zijn met internationale partners en aansluiten bij wat de NAVO vraagt.

Schillen: Om de organisatie te bemensen, wil de Koninklijke Landmacht werken met vier schillen. Naast de kern van operationeel geplaatst personeel (schil 1), wordt niet-operationeel geplaatst personeel (schil 2) operationeel ingezet wanneer dat nodig is. Hiermee kunnen de operationele capaciteiten snel aangevuld worden – ook in tijden van personele tekorten. De inzet van reservisten (schil 3) wordt uitgebreid en tot slot doet de landmacht via publiek-private ecosystemen een beroep op civiel personeel en materieel (schil 4).

Regionaal geconcentreerd: De transformatie van de landmacht gaat hand in hand met de vernieuwing en verduurzaming van het sterk verouderde vastgoed. De Commands worden regionaal geconcentreerd, in plaats van dat ze verdeeld zijn over het land. Dit betekent dat werknemers opgeleid worden én gaan werken in dezelfde regio: mensen hoeven dus minder vaak te verhuizen tijdens hun loopbaan. De verwachting is dat dit bijdraagt aan behoud van personeel. In hoeverre de regionale concentratie ook voor het Vuursteuncommando geldt, wordt nog onderzocht: ’t Harde is immers een unieke plek voor oefenen en trainen.

Samenwerking: De Koninklijke Landmacht werkt in de transformatie zoveel mogelijk samen met partners, binnen en buiten de krijgsmacht. Elkaar versterken is het doel. Met Duitsland wordt de integratie uitgebouwd: de drie Nederlandse brigades worden ingebed in Duitse divisies. De landmacht doet capaciteitsontwikkeling voortaan samen met Duitsland om complementariteit en interoperabiliteit te vergroten, zoals met het programma Tactical Edge Networking (TEN). De Duits-Nederlandse samenwerking heeft zelfs geleid tot een Common Army Vision: twee landen, één visie. Binnen Nederland werkt de landmacht samen met civiele autoriteiten, bijvoorbeeld in de aansturing van nationale crisisoperaties. Ook zoekt de Koninklijke Landmacht waar mogelijk samenwerking op met het bedrijfsleven en de kennisinstituten.

Modernisering: De transformatie omvat moderniseringen van de grote wapensystemen en op het gebied van informatiegestuurd optreden. De landmacht vervangt de komende jaren bijna alles wat rijdt en rolt. Naast vervangingen wordt ook geïntensiveerd: zo wordt de vuursteun versterkt met raketartillerie. De landmacht investeert verder in C4I-infrastructuur, inlichtingen, cyber, elektronische oorlogsvoering, cognitieve beïnvloeding en simulatiesystemen. Ook wil de landmacht meer gebruikmaken van onbemande systemen (zoals robotica, onbemande voertuigen en drones), kunstmatige intelligentie en capaciteiten ter bestrijding van drones. Hierdoor kan de Koninklijke Landmacht méér doen met hetzelfde aantal mensen.

Met de transformatie wordt de landmacht ‘compact, compleet, competitief, compliant’ en worden de commandanten op alle niveaus meer in hun kracht gezet. De transformatie van de Koninklijke Landmacht verloopt niet in splendid isolation, maar juist in samenhang met internationale en interdepartementale programma’s. Denk aan de Defensienota 2022, de Human Resource (HR)-transitie, het vastgoedplan en de IV/ICT-portefeuille.

Hoe nu verder?

Het eerlijke verhaal is dat dit alles niet van vandaag op morgen geregeld is. Met het oog op de onzekere veiligheidssituatie en de noodzaak om te transformeren, kijkt de landmacht op welke vlakken ze het herstel en de transformatie kan versnellen. En soms lukt dat al. Zo heeft het KCT binnen drie maanden de 102 Compagnie opgericht, terwijl een dergelijk traject gewoonlijk minimaal negen maanden kost – een heus reorganisatierecord. Ook is de opdracht voor raketartillerie inmiddels getekend, een stuk sneller dan gebruikelijk is. Met de Defensienota 2022 worden dus de eerste stappen gezet. Maar ook daarna zijn investeringen nodig om shortfalls te kunnen aanpakken, zoals vuurkracht, en logistieke en geneeskundige ondersteuning.

Inmiddels zijn de piketpalen uitgezet: de landmacht gaat transformeren. Zonder haar unieke eigenschappen en capaciteiten te verliezen. De Koninklijke Landmacht blijft hoogtechnologisch en gekenmerkt door informatiegestuurd-, multi domein- en combined arms-optreden. Samen met partners, in Nederland en daarbuiten. Mensen staan centraal, omdat zij de verbindende factor zijn tussen informatie en slagkracht. Zij kijken anderen in de ogen, achterhalen gevoelens, duiden percepties en leggen intenties bloot: de mens is en blijft essentieel voor operationeel succes. Ook in de transformatie staat de mens centraal. Ieders betrokkenheid, kennis en kunde is hard nodig om aan de landmacht te bouwen. Juist landmachters en hun vermogen om te gaan met het onverwachte, helpen de transformatie tot een succes te maken.

Andere artikelen

VETERANEN

VETERANEN Nederland kent in totaal ongeveer 130.000 militaire veteranen. Deze groep bestaat uit ongeveer 100.000

Lees verder »
Login ledengedeelte VOAWEB