De veranderende internationale veiligheidssituatie vraagt om een hernieuwde focus op het kunnen vechten in een grootschalige oorlog, met als doel deze te voorkomen. Binnen deze context is ook de luchtverdediging opnieuw haar plaats op het gevechtsveld aan het ontdekken. Na jarenlange afwezigheid heeft de luchtverdediging haar plaats verloren, en het is aan ons, luchtverdedigers, om onze plaats opnieuw te vinden en op te eisen. Het OPLAN 2025-2029 van C-LAS geeft duidelijke richting aan deze ontdekkingstocht: onze trainingsinspanningen moeten gericht zijn op het effectief kunnen vechten met een brigade(taakgroep) binnen Large-Scale-Combat-Operations (LSCO). Dit artikel beschrijft hoe optimale integratie tussen luchtverdedigingseenheden en manoeuvre-eenheden gerealiseerd kan worden door middel van parallelle planning, en welke rol de commandant van de luchtverdedigingsbatterij hierin vervult.
Centrale Vraag: Optimale Bescherming in LSCO
De kernvraag voor de luchtverdediging binnen LSCO luidt: Hoe voorzien wij het optreden van (manoeuvre)eenheden in LSCO van optimale bescherming tegen dreigingen vanuit de lucht? Deze vraag kent geen eenvoudig antwoord. Een onderdeel van de beantwoording van deze vraag ligt in het realiseren van optimale integratie tussen de luchtverdedigingseenheid en de Supported Unit. Om samen te kunnen winnen, moet je samen kunnen vechten. En om samen te kunnen vechten moet je optimaal integreren. Hiervoor is het noodzakelijk dat de commandant van de luchtverdedigingsbatterij een dubbele rol vervult: enerzijds als batterijcommandant, anderzijds als speciale stafofficier luchtverdediging voor de Supported Commander.
De Double-Hatted Commandant
In de rol van speciale stafofficier luchtverdediging zal de batterijcommandant op moeten treden als Subject Matter Expert (SME) luchtverdediging voor de Supported Commander. Hierbij dient de speciale stafofficier luchtverdediging de Supported Commander en zijn staf te ondersteunen, adviseren en onderrichten op het gebied van zowel actieve als passieve luchtverdediging ter ondersteuning van zijn optreden. Daarnaast dient de speciale stafofficier luchtverdediging actief te integreren in het besluitvormingsproces van de Brigade en een bijdrage te leveren aan alle stappen van het TPLF-proces. Hierbij ligt de nadruk op het adviseren van de luchtverdedigingsprioriteiten voor de Supported Commander en het vast laten stellen van deze luchtverdedigingsprioriteiten door de Supported Commander.
Tegelijkertijd draagt hij, in de rol van batterijcommandant, zorg voor de eigen batterij door deze tijdig van de juiste input te voorzien voor het interne besluitvormingsproces. Het effectief combineren van deze rollen is essentieel voor een succesvolle samenwerking.
Parallelle Planning: Efficiënt en Effectief
Om optimale integratie te bereiken, is parallelle planning tussen de Supported Unit en de Supporting luchtverdedigingsbatterij noodzakelijk. Het parallelle planningsproces maakt het mogelijk dat beide vrijwel gelijktijdig plannen, wat zowel de effectiviteit als de efficiëntie vergroot. Schematisch ziet deze parallelle planning er als volgt uit:
De stappen in dit parallelle planningsproces zijn afgeleid van de stappen uit het TPLF-proces. Aan de linkerkant van het schema zien we de stappen die doorlopen worden door de Supported Unit waarbij de rol van speciale stafofficier luchtverdediging wordt aangemeten. Bij de afronding van een aantal stappen aan de linkerzijde van het schema neemt de functionaris de rol van batterijcommandant op zich en wordt er input geleverd aan de luchtverdedigingsbatterij zodat zij, parallel aan de planning van de Supported Unit, de eigen planning kunnen uitvoeren. Dit staat weergegeven aan de rechterkant van het schema. Tot en met stap 6 is de luchtverdedigingsbatterij afhankelijk van de input die zij krijgt en lopen zij in het proces iets achter ten opzichte van de Supported Unit. In stap 7 maakt de luchtverdedigingsbatterij een inhaalslag door de bevelsuitgifte richting de pelotonscommandanten van de luchtverdedigingspelotons te realiseren voordat de Supported Unit haar bevelsuitgifte aan de ondercommandanten geeft. Hiermee creëert de luchtverdedigingsbatterij de unieke situatie dat zij, indien bevels-/steunverhoudingen zijn vastgesteld met subeenheden, pelotonscommandanten kunnen koppelen aan manoeuvre ondercommandanten voorafgaand aan de bevelsuitgifte van de Supported Unit. Hiermee ontstaat tevens een unieke informatiepositie voor de pelotonscommandant luchtverdediging, die al op de hoogte is van het plan van de Supported Unit voordat de manoeuvrecommandant dit is.
IK-TPLF: Uniformiteit in Planning
Om enerzijds duidelijkheid te verschaffen over de rol van de batterijcommandant / speciaal stafofficier luchtverdediging per stap van het TPLF-proces, maar anderzijds ook om eenheid van opvatting te creëren binnen de luchtverdediging over de rol van deze functionaris, is recent de IK-TPLF Special Staff Officer Air Defense (Brigade Level) uitgegeven door het Joint Kenniscentrum Grondgebonden Lucht- en Raketverdediging. Deze instructiekaart beschrijft per stap van het TPLF-proces benoemd welke input, processen/activiteiten en output de functionaris moet ontvangen en leveren voor zowel de Supported Unit als voor de eigen luchtverdedigingsbatterij om parallel te kunnen plannen. Tijdens CPX/FTX Saber Junction 25 zal deze instructiekaart voor het eerst in de praktijk worden getoetst.
Slot
Parallelle planning vormt de sleutel tot optimale integratie tussen luchtverdediging en manoeuvre-eenheden binnen LSCO. Door een dubbele rol te vervullen en tijdig te schakelen tussen beide verantwoordelijkheden, kan de batterijcommandant een doorslaggevende bijdrage leveren aan het samen vechten en daarmee het samen winnen.
