Op 7 juli 2025 vond op de Kromhoutkazerne de bijeenkomst ‘Verbonden Generaties & Verbonden Wapens plaats in de Luchtdoelartilleriezaal van gebouw K9. Dit initiatief werd georganiseerd door de Afdeling GLVD van de VOA. We zijn de ochtend begonnen met een introductie van Bgen Gielen, gebaseerd op zijn opiniestuk over het belang van luchtverdediging. Aansluitend hebben we op het onderwerp gereflecteerd in twee groepen, de ‘vorige’ generatie die met de Pantser Rups Tegen Luchtdoelen (PRTL) heeft gewerkt, en de huidige generatie die met Army Ground Based Air Defense System (AGBADS) werkt. Hierbij stond het optreden van luchtverdediging in relatie tot manoeuvre centraal. Met de groepen zijn twee vragen besproken: Wat denkt jullie generatie dat de andere generatie niet weet? en Waarin is de huidige generatie nog bewust onbekwaam?
Onze generatie is AGBADS opgeleid. Het AGBADS materiaal is in vergelijking met de PRTL minder mobiel. Het systeem is gemaakt voor een statische verdediging van objecten zoals luchthavens of steden. Het optreden met een gevechtsbrigade is een geheel andere tak van sport. Op die manier is de wijze van optreden drastisch veranderd. Kennis over het optreden met mobiele systemen zoals de PRTL ter ondersteuning van het manoeuvreoptreden is op de achtergrond geraakt. Aan de andere kant zijn bij statische luchtverdediging wel weer andere zaken geleerd, zoals Integrated Air & Missile Defense (IAMD) en de rol van AGBADS hierin.
Wij als huidige generatie missen de kennis op het gebied van luchtverdediging in combinatie met manoeuvreoptreden en daarom is het belangrijk om ons hierin te verdiepen. De bijeenkomst “Verbonden Generaties & Verbonden Wapens” heeft ons inzicht gegeven in een aantal aspecten waarin wij als AGBADS-generatie nog (on)bewust onbekwaam in zijn. In dit verslag zullen wij een aantal van deze punten belichten vanuit ons perspectief.
Het optreden met een gevechtseenheid en tegelijkertijd integreren in IAMD is complex. Wie heeft er bijvoorbeeld engagement authority op welk moment en hoe kan je een manouvrebataljon verdedigen terwijl je qua onderbevelstelling TACON onder het Control and Reporting Centre (CRC) valt? Dit zijn vraagstukken die al langer lopen en waar nog veel moeite in moet worden gestoken om de goede weg in te vinden.
Daarbij is het optreden in ons optiek de afgelopen jaren complexer geworden. Waar een stukscommandant van de PRTL destijds wellicht een relatief klein vak kreeg toegewezen en dat visueel kon controleren, gaat het bereik van de CITADEL batterij (max 40-50 kilometer per shooter/launcher) zorgen dat de operators veel te maken krijgen met andere luchtruimgebruikers zoals friendly CAS, MEDEVAC en UAS’s.
Intern de batterijen bieden nieuwe systemen kansen, maar zorgen ook voor complexere situaties. De hoeveelheid CIS-middelen die nodig zijn om alle sensoren en shooters aan elkaar te koppelen zijn complex. Daarentegen biedt de veelvoud aan sensoren en shooters plus een Link-16 verbinding ruimte voor de operators om te spelen. Zo kan de eenheid qua radars nagenoeg in EMCON silent staan, maar wel extern luchtbeeld ontvangen op grote afstand. Dat zijn mogelijkheden die vroeger niet altijd ter beschikking stonden.
Het optreden met een gevechtsbrigade staat voor AGBADS personeel bij onze batterij nog in de kinderschoenen. Met de komst van het nieuwe NOMADS (National Manoeuvre Air Defence system) krijgen we weer te maken met een wapensysteem dat mobiel is en geschikt is voor het optreden met de manoeuvre. De integratie met 43X staat op de planning.
De bijeenkomst gaf ons als ‘huidige’ generatie de unieke kans om de hedendaagse uitdagingen voor te leggen bij de ‘vorige’ generatie. De ervaring van de ‘vorige’ generatie helpt daarbij deze uitdagingen vanuit een nieuw (oud) perspectief te bekijken wat tot nieuwe inzichten leidt.
De bijeenkomst heeft zowel een informatief als bewust wordend en verbindend effect gehad op ons als huidige generatie.
Vertegenwoordigers PRTL generatie:
Bgen L Jobse
Bgen PMAGM Gielen
Lkol PB Soldaat
Lkol SWM van Mullekom
Maj PK Wilsing
Maj G Verhoeven
